Praca socjalna jako kategoria polskiej pedagogiki społecznej
pdf

Słowa kluczowe

dyskurs pedagogiczny, pedagogika społeczna, praca socjalna, komplementarność
Słowa kluczowe

Abstrakt

Nurty refleksji nad pracą socjalną oraz kierunki myślenia w pedagogice społecznej wyraźnie się przenikają tworząc ścisły związek, który należy analizować na wielu płaszczyznach. W praktyce pracy socjalnej nieustannie poszukuje się inspiracji teoretycznych w myśli pedagogów społecznych. Z kolei pedagogika społeczna wykazuje zainteresowanie pracą socjalną jako istotnym obszarem praktyki społecznej, nie tylko poddając ją teoretycznemu oglądowi, ale również szukając w treści działań socjalnych inspiracji własnych poszukiwań badawczych. Związki między nurtami teorii pedagogicznych oraz koncepcjami pracy socjalnej pozostają od lat bardzo bliskie, gdyż łączy je wspólny namysł nad społecznym sensem działań oraz projektami zmian. Stąd słuszne jest stwierdzenie o przenikalności i komplementarności tych dwóch perspektyw. Pedagogika społeczna jako nauka teoretyczno-praktyczna rozwijają się na skrzyżowaniu wielu nauk w tym: biologicznych, filozoficznych, społecznych dzięki własnemu punktowi widzenia. Przez co, istotnie rozszerza zakres swoich zainteresowań na środowiskowe uwarunkowania wychowania człowieka. We współczesnej pedagogice społecznej pozycja pracy socjalnej pozostaje szczególna: to właśnie przez pracę socjalną różnorodne teorie pedagogiczne niejednokrotnie nabierały społecznego znaczenia, były społecznym sprawdzianem, stanowi ona też dla pedagogiki społecznej istotne zadanie poznawcze i wyzwanie praktyczne. Ze względu na przedmiot swoich zainteresowań, może posłużyć konstruowaniu modeli pracy socjalnej.
Wychodząc z założenia, że związki między nurtami teorii pedagogicznych oraz koncepcjami pracy socjalnej są bardzo bliskie, artykuł podejmuje dyskusję nad specyfiką pracy socjalnej w odniesieniu do tradycji i porównań ze współczesnymi założeniami pedagogiki społecznej.

https://doi.org/10.34766/fetr.v42i2.251
pdf

Bibliografia

Brenk, M. (2007). Praca socjalna w pedagogice społecznej Heleny Radlińskiej

(w:) W. Jamrożek, K. Ratajczak, D. Żołądź-Strzelczyk (red.), Ad novum fructum.

Z okazji jubileuszu poznańskich historyków wychowania, 85-94, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Czarnecki, P. (2012). Pedagogika społeczna. Podstawowe pojęcia i definicje, Społeczeństwo

i Edukacja, 1, 389-415.

De Robertis, C. (1998). Metodyka działania w pracy socjalnej, Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.

Gołuch-Pach, J., Środowiska wychowawcze i ich rola w pracy społecznej, pobrane z: https://www.szkolnictwo.pl/index.php?id=PU5694 (pobrano: 12.05. 2020).

Kadela, K., Kowalczyk, J. (2014). Standardy pracy socjalnej, Warszawa: Wydawnictwo Wrzos.

Kamiński, A. (1972). Funkcje pedagogiki społecznej: praca socjalna i kulturalna, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kamiński, A. (1976), Podstawowe pojęcia pedagogiki społecznej w pracy socjalnej, Warszawa: Instytut Wydawniczy CRZZ.

Kamiński, T. (2000). Praca socjalna jako działalność zawodowa, Seminare, 16, 431-448.

Kantowicz, E. (2001). Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Kantowicz, E. (2013). Edukacyjne wymiary profesjonalizacji pracy socjalnej, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Paedagogia-Psychologia, vol. XXVI, 1–2 SECTIO J, 133-146.

Kargulowa, A., Kargul, J. (1990). W poszukiwaniu paradygmatu pedagogiki społecznej, Forum Oświatowe, t. 2, 1 (3), 71-78.

Kawula, S. (1983). Studia z pedagogiki społecznej, Olsztyn: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie.

Kawula, S. (1990). Współczesny sens pedagogiki społecznej, Forum Oświatowe, t. 2, 1 (3), 84-95.

Leparczyk, I., Badura, J. (1987). Elementy diagnostyki pedagogicznej, Warszawa: Warszawa-Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Lipczyński, A. (2011). Nauki społeczne i humanistyczne w kształceniu w kierunku profesjonalizmu pracy socjalnej, za: https://www.pulib.sk/web/kniznica/elpub/dokument/Balogova4/subor/lipczynski.pdf [pobrano:10.05. 2020]

Mańka, J. (2015). Diagnozowanie problemów społecznych. Przemoc w rodzinie, Kraków: Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej.

Marynowicz-Hetka, E. (1996). Praca socjalna i jej aktualne wymiary, (w:) E. Marynowicz-Hetka, J. Piekarski, D. Urbaniak-Zając (red.), Pedagogika społeczna i praca socjalna. Przegląd stanowisk i komentarze, 155-169, Warszawa: Wydawnictwo „Interart”.

Matyjas, B. (2003). Zakres kompetencji pracownika socjalnego w kontekście nowych wyzwań, (w:) , K. Marzec-Holka (red.), Pomoc społeczna. Praca socjalna. Teoria i praktyka, 249-256. Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego.

Mikołajewicz, W. (1999). Praca socjalna jako działanie wychowawcze. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.

Mikulski, J. (2005). Związki pracy socjalnej z polityka i pedagogiką społeczną, Polityka Społeczna, 8, 15-19.

Pacholski, M., Słaboń A. (2010). Słownik pojęć socjologicznych, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.

Przecławska, A., Theiss, W. (1999). Pedagogika społeczna. Pytania o XXI wiek, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Radlińska, H. (1961). Pedagogika społeczna, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Radziewicz-Winnicki, A. (1985). Paedagogica societatis: przedmiot, zadania a współczesność. Katowice: Uniwersytet Śląski.

Radziewicz-Winnicki, A. (1990). Uwagi o aktualnej sytuacji polskiej pedagogiki społecznej, Forum Oświatowe, t. 2, 1 (3), 96-105.

Radziewicz-Winnicki, A. (1995). Pedagogika społeczna. Głos w dyskusji, Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 9, 3-7.

Radziewicz-Winnicki, A. (2008). Pedagogika społeczna w obliczu realiów codzienności. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Sroczyński, W. (2007). Pedagogika społeczna czy/a środowiskowa? Kultura i Edukacja, 2, 60-69.

Szatur-Jaworska, B. (1995), Teoretyczne podstawy pracy socjalnej, (w:) T. Pilch, I. Lepalczyk (red.), Pedagogika społeczna, 106-123, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Theiss, W. (2018). Edukacja i zaangażowanie Sto lat pedagogiki społecznej w Polsce (1908–2008). Wprowadzenie, Pedagogika Społeczna, 2 (68), 9-34.

Trempała, E. (1969). Integracja podstawowych środowisk wychowawczych a rezultaty pracy pedagogicznej szkoły, Warszawa: PWN.

Trempała, E. (1995). Geneza, ewolucja, stan i prognozy pedagogiki społecznej, Rocznik Pedagogiczny, t. 18, 67-97.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163).

Weber, E. (2014). Efektywność pracy socjalnej w środowisku lokalnym, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, seria: Organizacja i Zarządzanie, 69, 107-118.

Wódz, K. (1998). Praca socjalna w środowisku zamieszkania, Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.

Wroczyński, R. (1974). Pedagogika społeczna, Warszawa: PWN.

Zalewski, D. (2005). Opieka i pomoc społeczna. Dynamika instytucji, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.