Polisemia inności w filozofii Paula Ricoeura
pdf (Français (France))

Słowa kluczowe

ciało
fenomenologia
inność
inny
pasywność
podmiot
Ricœur
sumienie
Słowa kluczowe

Abstrakt

Tekst omawia problem inności w ujęciu Paula Ricoeura. Cennym wkładem tego francuskiego filozofa jest nie tylko fenomenologiczny opis doświadczeń związanych z innością, ale poszukiwanie jej ontologicznej zasady w nawiązaniu do Platona. W efekcie jego badania prowadzone są w dwóch płaszczyznach: fenomenologicznej i ontologicznej. Inność jest kategorią ontologiczną, która wraz z tożsamością dialektycznie konstytuuje byt. Ujawnia się ona następnie w rozmaitych fenomenach pasywności, z których Ricoeur omawia trzy: ciało własne, drugiego i sumienie. Inność ma zatem polisemiczny i dialektyczny charakter: to wielość form działających wewnątrz podmiotu. Doceniając wkład Ricoeura na koniec stawiamy kilka pytań pod adresem jego koncepcji, zwłaszcza co do pasywnego charakteru doświadczeń inności oraz ich zamkniętego katalogu.

https://doi.org/10.34766/fetr.v42i2.264
pdf (Français (France))

Bibliografia

Baraquin, N. et coll. (1995). Dictionnaire de philosophie, Paris: Armand Colin.

Bréhier, E. (1938). Histoire de la philosophie, tome 1, Paris: PUF.

Depraz, N. (1999). Husserl, Paris: Armand Colin.

Foulquié, P. (1992). Dictionnaire de la langue philosophique, Paris: PUF.

Franck, D. (1981). Chair et corps. Sur la phénoménologie de Husserl, Paris: Minuit.

Greisch, J. (2017). „Les yeux de Husserl en France. Les tentatives de refondation de la phénoménologie dans la deuxième moitié du XXe siècle”, Phénoménologie: un siècle de philosophie, éd. P. Dupond, L. Cournarie, Paris: Ellipses, pp. 45-74.

Henry, M. (1965). Philosophie et phénoménologie du corps. Essai sur l’ontologie biranienne, Paris: PUF.

Huneman, Ph., Kulich, E. (1997). Introduction à la phénoménologie, Paris: Armand Colin.

Husserl, E. (1994). Méditations cartésiennes, trad. M. de Launay, Paris: PUF.

Ingarden, R. (1971). „O poznawaniu cudzych stanów psychicznych”, U podstaw teorii poznania, Warszawa: PWN.

Jervolino, D. (2002). Paul Ricoeur. Une herméneutique de la condition humaine, Paris: Ellipses.

Laoureux, S. (2013). „Vers quelle ontologie du corps propre? Remarques sur la phénoménologie herméneutique et la phénoménologie matérielle à partir d’une référence de Soi-même comme un autre à Michel Henry”, L’Éthique et le soi chez Paul Ricoeur, éd. P. Canivez, L. Couloubaritsis, Lille: Presses Universitaires du Septentrion, pp. 177-195.

Levinas, E. (1971). Totalité et infini. Essai sur l’extériorité, La Haye: Martinus Nijhof.

Maine de Biran, P. (1988). Mémoire sur la décomposition de la pensée, Paris: J. Vrin.

Platon, (2002). La République, trad. G. Leroux, Paris: Flammarion.

Platon, (1989). Le Banquet, trad. P. Vicaire, Paris: Les Belles Lettres.

Platon, (1999). Phédon, trad. M. Dixsaut, Paris: Flammarion.

Platon, (2006). Phèdre, trad. L. Brisson, Paris: Flammarion.

Ricoeur, P. (2013). Anthropologie philosophique. Écrits et conférences 3, Paris: Éditions du Seuil.

Ricoeur, P. (2013a). „La souffrance n’est pas la douleur”, Souffrance et douleur. Autour de Paul Ricoeur, red. C. Marin, N. Zaccaï-Reyners, Paris: PUF, pp. 13-33.

Ricoeur, P. (2002). „Lectio magistralis”, Paul Ricoeur. Une herméneutique de la condition humaine, Paris: Ellipses, pp. 75-91.

Ricœur, P. (1990). Soi-mȇme comme un autre, Paris: Éditions du Seuil.

Tiaha, D. (2009). Paul Ricoeur et le paradoxe de la chair, Paris: L’Harmattan.